Ο σφαιρικός χωρόχρονος (spherical spacetime) είναι μια από τις πιο βαθιές και πρωτότυπες έννοιες στη φιλοσοφία του Αλέξη Καρπούζου. Δεν αναφέρεται σε κάποια μαθηματική ή φυσική περιγραφή όπως στη θεωρία της σχετικότητας (π.χ. καμπυλωμένος χωρόχρονος σε μορφή σφαίρας), αλλά σε μια μεταφυσική και ολιστική όραση του σύμπαντος. Πρόκειται για μια δυναμική, μεταμορφωτική δομή που ενώνει τον χώρο, τον χρόνο, τη συνείδηση και το "μηδέν" σε μια αέναη κίνηση δημιουργίας και καταστροφής.

Βασικά Χαρακτηριστικά του Σφαιρικού Χωρόχρονου στη σκέψη του Αλέξη καρπούζου

• Σφαιρικότητα και Ολότητα: Ο όρος "σφαιρικός" συμβολίζει την παν-κεντρική και συμμετρική φύση της πραγματικότητας — δεν υπάρχει προνομιακό κέντρο, αλλά κάθε σημείο είναι κέντρο. Είναι το συν-όλο όλων των προοπτικών: ένα αόρατο, φευγαλέο κέντρο που σχετίζει και συντονίζει όλες τις διαφορές, διαφορετικές οπτικές και εμπειρίες, χωρίς να τις ισοπεδώνει. Διασφαλίζει την ενότητα μέσα στην πολλαπλότητα.
• Αδιαχώριστος από το Μηδέν: Ο σφαιρικός χωρόχρονος είναι αδιαχώριστος από το απόλυτο μηδέν (το κενό, το απόλυτο μηδέν). Δεν "υπάρχει" σταθερά — δημιουργείται και καταστρέφεται ταυτοχρόνως. Αυτό σημαίνει ότι η ύπαρξη δεν είναι μόνιμη, αλλά μια συνεχής μεταμόρφωση που προκύπτει από το μηδέν και επιστρέφει σε αυτό, σε έναν κύκλο δημιουργίας-καταστροφής.
• Μεταμορφώσεις και Απροσδιοριστία: Οι μεταμορφώσεις του είναι απροσδιόριστες και αέναες. Δεν ακολουθούν γραμμική εξέλιξη, αλλά σπειροειδή κίνηση. Μπορούμε να εγγράψουμε τις δυαδικές αντιθέσεις (π.χ. Είναι/μη-Είναι, φως/σκοτάδι, υποκείμενο/αντικείμενο) σε αυτόν τον χωρόχρονο, όπου οι αντιθέσεις μεταβάλλονται, αναιρούνται και συνυπάρχουν χωρίς αντίφαση — χάρη στην παραδοξική λογική.
• Σύνδεση με Συνείδηση και Εξέλιξη: Ο άνθρωπος και κάθε πλάσμα συγκροτείται από αυτόν τον σφαιρικό χωρόχρονο. Είναι η ολιστική μονάδα πληροφορίας που ενώνει το μικρόκοσμο (το άτομο) με τον μακρόκοσμο (το σύμπαν). Η εξέλιξη της συνείδησης γίνεται μέσω της επίγνωσης αυτού του σφαιρικού χωρόχρονου, όπου ο χρόνος είναι μη χρονολογικός και ο χώρος άτοπος.

Σχέση με Άλλες Έννοιες του Καρπούζου:

Σχεσιακή Οντολογία

Ο σφαιρικός χωρόχρονος είναι το απόλυτο πλέγμα σχέσεων — όλα υπάρχουν μόνο μέσα από αλληλεξάρτηση.

Μεταφυσική Ανοιχτότητα

Η ανοιχτότητα προκύπτει από το ότι ο χωρόχρονος είναι απροσδιόριστος και συνεχώς μεταμορφώνεται.

Διαγώνιο Μονοπάτι

Το μονοπάτι διασχίζει "διαγώνια" τις αντιθέσεις και τις εγγράφει σε αυτόν τον σφαιρικό χωρόχρονο.

Παραδόξη Λογική

Η λογική που αγκαλιάζει τις αντιφάσεις, ακριβώς επειδή ο σφαιρικός χωρόχρονος τις ενσωματώνει χωρίς σύγκρουση.

Συνολική Σημασία

Ο σφαιρικός χωρόχρονος είναι η κοσμολογική βάση της φιλοσοφίας του Καρπούζου: ένας ζωντανός, μεταμορφωτικός χώρος που υπερβαίνει τον γραμμικό χρόνο και τον στατικό χώρο της δυτικής μεταφυσικής. Μας καλεί να βιώσουμε τον κόσμο όχι ως ξεχωριστά αντικείμενα, αλλά ως συνεχή ροή ενότητας-διαφοράς, όπου το μηδέν είναι δημιουργική αρχή και η ύπαρξη είναι αέναη ποίηση.

 Βασική Ιδέα

Ο Αλέξης Καρπούζος προτείνει ότι ο χωροχρόνος δεν είναι γραμμικός, επίπεδος ή απεριόριστα ευθύς (όπως τον περιγράφει η κλασική φυσική και εν μέρει η γενική σχετικότητα), αλλά σφαιρικός, κλειστός-και-ταυτόχρονα-ανοιχτός, πανχρονικός και μη-τοπικός. Με άλλα λόγια, ο χρόνος και ο χώρος δεν είναι ξεχωριστές, ανεξάρτητες διαστάσεις, αλλά σχηματίζουν μια σφαιρική δομή όπου το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον συνυπάρχουν ταυτόχρονα στην Άχρονη κατάσταση».

Κύρια Χαρακτηριστικά του Σφαιρικού Χωροχρόνου σύμφωνα με τον Καρπούζο:

1. Πανχρονικότητα (Omnitemporality) Όλες οι στιγμές του χρόνου υπάρχουν ταυτόχρονα. Το παρελθόν δεν έχει «χαθεί», το μέλλον δεν είναι «ακόμα να έρθει». Είναι όλες παρούσες σε διαφορετικά σημεία της σφαιρικής επιφάνειας του χωροχρόνου. Η γραμμική αίσθηση του χρόνου είναι απλώς μια ψευδαίσθηση της περιορισμένης ανθρώπινης αντίληψης.
2. Μη-τοπικότητα και Σφαιρική Κλειστότητα: Όπως σε μια σφαίρα δεν υπάρχει «αρχή» ή «τέλος» (αν ταξιδεύεις ευθεία γύρω από τη Γη, επιστρέφεις στο ίδιο σημείο), έτσι και στο σύμπαν: κάθε σημείο είναι κέντρο και περιφέρεια ταυτόχρονα. Αυτό συνδέεται άμεσα με την κβαντική μη-τοπικότητα (entanglement) και την ιδέα του David Bohm για το «ολόγραμμα σύμπαν».
3. Ο Άχρονος Χρόνος: Όταν η συνείδηση απελευθερώνεται από τη γραμμική αφήγηση του εγώ, βιώνει τον χωροχρόνο ως σφαιρικό: όλα συμβαίνουν ταυτόχρονα, σε μια αιώνια παρούσα ενότητα.
4. Σύνδεση με τη Συνείδηση: Ο σφαιρικός χωροχρόνος δεν είναι απλώς φυσική δομή — είναι ταυτόχρονα δομή της συμπαντικής συνείδησης. Η συνείδηση δεν βρίσκεται μέσα στον χωροχρόνο· ο χωροχρόνος είναι μια εκδήλωση της συνείδησης. Όταν η ανθρώπινη συνείδηση «αφυπνίζεται», μπορεί να βιώσει αυτή τη σφαιρικότητα (π.χ. μέσα από βαθιά διαλογιστική εμπειρία ή ποιητική ενόραση).
5. Υπέρβαση Γραμμικότητας και Αιτιότητας: Στον σφαιρικό χωροχρόνο δεν υπάρχει αυστηρή αιτιοκρατία «αίτιο → αποτέλεσμα» με τη γραμμική έννοια. Τα γεγονότα αλληλοεπηρεάζονται κυκλικά και ταυτόχρονα (όπως σε κβαντικά φαινόμενα όπου το μέλλον μπορεί να επηρεάζει το παρελθόν — retrocausality).

Παράδειγμα που δίνει συχνά ο Καρπούζος:

«Φαντάσου ότι στέκεσαι στην επιφάνεια μιας τεράστιας σφαίρας. Όπου και να κοιτάξεις, ο ορίζοντας καμπυλώνει και επιστρέφει σε σένα. Έτσι είναι ο χρόνος: κάθε στιγμή είναι ο ορίζοντας της άλλης. Το παρελθόν σου σε κοιτάζει από το μέλλον σου, και το μέλλον σου είναι ήδη παρόν μέσα σου.»

Ο σφαιρικός χωροχρόνος είναι η κοσμολογική έκφραση της μη-δυϊκής, ολιστικής και παραδοξικής πραγματικότητας που προτείνει ο Καρπούζος: ένα σύμπαν όπου όλα είναι ταυτόχρονα Ένα και Πολλαπλό, παρόν και απεριόριστο, κλειστό και άπειρα ανοιχτό.